تبلیغات
wellcome to chinovat - ادیان و مذاهب باستانى ژاپن
چهارشنبه 28 بهمن 1388

ادیان و مذاهب باستانى ژاپن

   نوشته شده توسط: javad barghi    

ادیان و مذاهب باستانى ژاپن
جغرافیاى تاریخى انسانى
تاریخ مدون ژاپن به سال 660 ق .م مى رسد. در این سال امپراطورى ژاپن به وسیله ((جیمونتو)) تاءسیس شد و از همان زمان به بعد امپراطوران ژاپن به خود جنبه الهى و عنوان خدائى دادند. در قرون اولیه میلادى قبائل مختلفى در ژاپن سكونت داشتند كه حكومت هر یك از آنان در دست كاهنان بود. در قرن پنجم میلادى نفوذ قوم ((یاماتو)) بر دیگر اقوام موجب پیدایش كشور ژاپن شد. در قرون ششم تا هشتم میلادى ژاپن به سرعت پیشرفت كرد و داراى تمدنى درخشان شد. رئیس قبیله حاكم ((یاماتو)) مقام امپراطورى یافت . در قرن نهم میلادى خاندان ((فوجى والا)) بر دربار حكومت مى كردند.
با وجود امپراطور، قدرت اصلى از آن راهبان بودائى بود. در قرن دوازدهم میلادى ((میناموتو)) حكومت توگون را در ژاپن برقرار كرد و امپراطورى به مقامى تشریفاتى مبدل شد. در اواسط قرن 13 میلادى مغولان به فرماندهى قوبلاى قاآن دوبار به ژاپن لشكر كشى كردند ولى توفیقى به دست نیاوردند. از اروپائیها، ابتدا پرتغالیها بودند كه در سال 1542 م با این كشور بازرگانى برقرار كردند. در اواسط قرن شانزدهم مسیحیت به ژاپن راه یافت .(125)
عقاید و ادیان ؛
دین بومى مردم ژاپن ((شین تو)) نام دارد و مانند كیش ابتدائى چین ، یكى از اشكال ((جان پرستى )) مى باشد. در برخى نقاط ژاپن آثار ((توتم پرستى )) نمایان است . علاوه بر این ، دین ((كنفوسیوس )) و ((بودا)) در ژاپن رواجى بسزا دارند كه اولى از ((چین )) وارد شده و دومى از ((كره )) راه یافته است . ساكنین اولیه ژاپن اقوام ((آئینو)) نام دارند. این قوم به سمت جزیره شمالى ((هوكائیدو)) یا ((پزو)) رانده شدند. در میان آنان آثار و بقایاى ((توتم پرستى )) دیده مى شود. ((توتم )) این قوم ریشه ((خرس )) دارد و طبق سرگذشت افسانه اى ، در اثر آمیزش زنى با یك خرس ، به وجود آمده است .
((عید خرس ))، از مهمترین اعیاد این قوم است كه با تشریفات خاصى در روزى معین ، بچه خرسى را از مادرش جدا مى كنند. زنى از اقوام ((آئینو)) آن بچه خرس را شیر مى دهد و آنگاه مردى او را خفه مى كند و سپس قطعه قطعه نموده مى خورند. در برخى از نقاط ژاپن ، مردم همچنان گرفتار اوهام و اساطیر و خرافات اند؛ چنانكه برخى از آنان نژاد خود را به ((روباه )) مى رسانند. این حیوان در اعصار گذشته بسیار مقدس بوده است . زیرا ((روباه )) با خداى برنج موسوم به ((انیارى )) شریك است . تصویر ((روباه )) در معابد این گروه نمایان است .
این قوم گاهى خود را به بیمارى روحى شگفت انگیزى گرفتار مى سازند و آن تخیل حلول ((روباه )) در آنان است و معتقدند كه این حلول از راه پوست و زیرناخن است . آنان زندگى خود را زندگى روباه مى دانند.(126)
شین تو؟ در گذشته و حال :
شین تو دین بومى مردم ژاپن
پیشینه عقاید و مراسم مردم قدیم ژاپن ، عارى از هر گونه شكل و جهت خاصى بود. در قرن ششم میلادى در پاسخ به آئین بودا (در زبان ژاپن : بوت سودو)، لغت ((شین تو)) (: راه خدایان ) راوضع كردند. مردم ژاپن تا قرن پنجم میلادى طرز نگارش را از ((چینیان )) اقتباس مى كردند. كتاب مقدس ((شین تو)) كوجیكى (:امور قدیم ) در قرن هشتم میلادى به زبان ژاپنى نگاشته شد. در همان عصر (قرن 8) كتاب مقدس دیگرى به نام ((نى هو نمى )) نگارش یافت .
دین شین تو براى ارواح مردگان احترام زیادى قائل است ، و آنان را بر زندگان ترجیح مى دهد. ارواح مردگان را تا مقام الهى بالا برده و ستایش ‍ مى كنند و معتقد به زندگى ارواح در میان زندگانند. ارواح در غم و شادى ، رنج و لذت زندگان شریك اند و رفتار و گفتار آنان را زیر نظر دارند. این نیروى طبیعى از رهگذار مرگ به دست مى آید.(127)
ژاپنى ها معتقدند كه موجودات طبیعى داراى روح هستند؛ آفتاب ، ماه ، رودخانه ، باران و...داراى روح هستند، لذا مورد پرستش قرار مى گیرند. در آئین شین تو پرستش خدایان بسیارى به چشم مى خورد. آنان را ارواح ، نفوس ، امپراطور، درختان ، گیاهان ، صخره ها، حیوانات از قبیل : مار شیر، گرگ ، كلاغ ، روباه ، خرس ، و... را مورد پرستش قرار مى دادند. علاوه بر این به خدایان بى شمار دیگرى عقیده داشتند.(128)
ارواح نیاكان ؛
پرستش ارواح در آئین شین تو مقام ویژه اى دارد. در تلقى مردم ژاپن هر نوع گرفتارى و مشكلى با توسل به ارواح نیاكان حل مى شود. آن گونه كه هر پیشامد مثبت و خیرى را حاصل عنایت ارواح نیاكان مى دانستند. ژاپنى ها به رسم بدویان باستان اشیاء گرانبها را با مردگان دفن مى كردند. در فرهنگ مذهبى ژاپن به ارواح مردگان ((كامى ها)) مى گویند. كامى افسانه هاى متعدد دارد. مانند: كامى خانواده ، كامى كلان ، كامى ملت ، مخصوصا ارواح نیاكان امپراطور، كامى طبیعت ، آسمان ، درختان ، جنگلها، سنگها و اسباب آشپزخانه و... كه او را جان و حیات مى بخشند. نیروى تصور و تخیل ژاپنى ها جهان را پر از ارواح خوب و بد مى سازد. در برخى روایات باستانى ژاپن آمده است كه : هشت صد هزار كامى ارواح موجود است كه برخى از این ارواح ، قدرتمندند و با نیروى فراوانى در جهان حكومت دارند كه به صورت خدایان حقیقى در آمده اند.(129)
((هیرانا)) مفسر مذهب ((شین تو)) كه در قرن 18 و 19 میلادى مى زیسته ، تجزیه تحلیلى از دین ((شین تو)) دارد. او مى گوید: ((در این مذهب همه مردگان به صورت خدا جلوه گر مى شوند و حوادث جهان طبیعت ، معلول كار مردگان است . این مردگان هستند كه سرنوشتها را تعیین مى كنند، جهان را مسكون مى سازند و انسانها را پدید مى آورند، مزارع و كشتزارها را حاصلخیز مى سازند و موجب پیدایش فصول چهارگانه سال مى گردند. و هم آنان هستند كه بلا و قحطى و كارهاى خوب و بد از آنان صادر مى شود.))(130)
و ادامه مى دهد: ((اگر مردم ارواح را فراموش كنند، در زندگى با ناملایمات دست به گریبان خواهند بود. این ارواح مردگان است كه پاداش مى دهند یا مجازات مى كنند، مردگان به زندگان احتیاج دارند، پس باید كه زندگان غذا و ما یحتاج مردگان را بر قبور آنان بگذارند.))
به گمان آنان ، زندگان به مردهاى مرده ، شمشیر و به زن هاى مرده ، آینه مى دهند. ژاپنى ها عقیده دارند كه كشورشان خانه خدا و مملكت خداست و مردم ژاپن از نژاد الهى هستند كه بر تمام مردم جهان برترى دارند. این طرز تفكر به تدریج به صورت روحانى درآمد و اعتقاد به ارواح رواج یافت .(131)

تفكر نژاد و سرزمین برتر؛
آئین شین تو به مرور زمان داراى مبادى و آداب شد. این آئین مایه هاى ناسیونالیستى و نژادپرستانه بسیار قوى دارد. آئین شین تو در طول تاریخ پشتوانه بسیار مستحكمى در حفظ استقلال و تحكیم قدرت سیاسى ژاپن داشته و دارد. فرمان امپراطور، فرمان خدا بوده است . وجب به وجب سرزمین ژاپن مقدس است ، چرا كه جزایر ژاپن آفریده ویژه خدایان است . و تمام قلمرو ژاپن توسط دو خداى نر و ماده : ((ایزاناگى )) و ((ایزانامى )) خلق شده است . در مجمع الجزایر ژاپن ((خداى نر)) غوطه ور شد و این باور به دست آمد كه باید مردم ژاپن هر سال غسل مذهبى به جاى آورند. وقتى خداى نر (ایزاناگى ) از دریا بدر آمد، از گوشه چشم چپ خود بزرگترین خدایان را بوجود آورد كه او را ((اماتراسو)) گویند و این بزرگترین حادثه جهان خلقت است . وى بار دیگر به دریا فرو رفت تا غسل كند و وقتى در آمد، از گوشه چشم چپ خود خداى دیگرى به نام ((توكى یومى )) (خداى ماه ) راخلق كرد. از گلوگاه او خداى دیگرى به نام سوسانوو و (خداى طوفان ) پدید آمد. این خدایان سه گانه در آسمان بر تخت جلال و جبروت و عظمت و خدائى تكیه زدند و حكومت آغاز كردند. مذهب مردم ژاپن ، مجموعه اى از اعتقاد به مظاهر طبیعت و اطاعت مطلق از فرمانروایان و عقیده به سحر و جادو و احترام به ((تابو)) و ایمان به مبادى بسیار ساده ساخته ذهنیت خودشان است . آنان روباه را فرستاده خدایان آسمانى مى دانستند و مورد پرستش قرار مى دادند. گروهى روباه را كلان اجداد خود مى دانستند. و این نمودهائى از وجود مذهب بدوى باستانى ((فتیش )) در میان اقوام ژاپنى است . در نظر آنان ، ((تیر و كمان )) مقدس بود و آن را مانند مظهر خدایان عبادت مى كردند و این عین ((فتیش پرستى )) است .(132)
مناسك و مراسم ؛
1 تقدیس خانواده ؛ در آئین شین تو؛ كانون خانواده خود یك مذهب است كه باید به اصول اخلاقى خانواده در آئین شین تو مؤ من و عامل بود. 2 تقدیس مردگان ، یكى از ضروریات آئین شین تو، احترام مردگان است و جلب مطلق رضایت آنان . جلب رضا آنان در انجام وظایف خانوادگى ، اجتماعى و پرستش امپراطور ممكن است . 3 تعصد به اصول اخلاقى ؛ ژاپنى ها باید پاكدامن ، راستگو، درستكار، شجاع و...باشد. 4 تعلیم و تربیت فرزندان ؛ این امر ضامن بقاء خانواده است . 5 نظافت ؛ از واجبات مذهبى است ، براى ورود به معابد، هر ژاپنى باید پاك باشد. 6 خواندن اوراد و اذكار سحرآمیز، بر هر ژاپنى لازم است . 7 رقص و آواز خوانى ؛ باید این امر توسط دوشیزگان اجرا شود كه لازم و ضرورى است . 8 تقدیم هدایا به خدایان ؛ این عمل از واجبات شین تو است كه باید در معابد گذاشته شود. 9 برترى نژاد و سرزمین ؛ عقیده به اینكه مردم ژاپن فرزندان دو خداى نر و ماده (ایزانامى و ایزاناگى ) هستند و قلمرو ژاپن توسط این دو خدا خلق شده ، از واجبات و ضروریات دین ژاپن است . 10 پرستش امپراطور؛ اعتقاد به اینكه ((زیم لو)) در سال 660 ق .م امپراطور ژاپن نوه آن الهه بر مسند فرمانروایى جهان نشست كه سال مزبور مبداء تاریخ ژاپن گردید، و میكادو امپراطور ژاپن از نسل این الهه باید پرستیده شود، از ضروریات مذهب شین تو است .(133)
پیدایش آئین جدیدى به نام ((ماهایانا)) در سال 523 میلادى توانست خود را با محیط و مردم ژاپن سازش دهد، بر خلاف آئین صادراتى كنفوسیوس كه مردم ژاپن را خوش نیامد. آئین ((ماهایانا)) اهداف سیاسى امپراطورى ژاپن رابرآورد و لذا پیشرفت قابل توجهى نمود و حتى مذاهب جدیدى از آن پدیدار شد. یكى از شاخه هاى اصلى این مذهب ، مذهب معروف ((ژودوشین تو)) است كه شین ران مؤ سس آن بود. در این مذهب جدید انشعابى ، بسیارى از تعالیم سخت مذهب ((ماهایانا)) و سختگیریهاى آئین ((بودا)) حذف شد و مقام زنان راكه وضع منحط و رفت بارى داشتند، سرو سامان داده و آنان را ارتقاء بخشید. رهبانیت و زیارت معابد را الغا نمود، لذا به ((لوتر)) ژاپن مشهور گردید.
مذهب ماهایانا عقاید تسلى بخش ، بهشت و دوزخ و خدایان فراوانى اضافه بر آنچه در گذشته بود. با خود آورد. در این مذهب انشعابى ، نیایش به ارواح مردگان از آئین فتیش قدیم با تصرفاتى پذیرفته شد. قول به تناسخ و حلول (به مدت یكصد سال در حالت كامى ) جزء باورها شد. در طى این مدت ، ارواح مى توانند از زندگان حمایت كرده و در سرنوشت آنان مؤ ثر باشند. ماهایانا عقیده به بهشت را ابداع كرد، حال آنكه چنین باورى در آئین بودا اساسا وجود نداشت . مذهب ماهایانا به 128 دوزخ گوناگون و یك جهان ویژه براى پارسایان كه بر اثر تقواى مكرر به مقام خدائى رسیده و مى توانند فیوضاتى به بشر برسانند، قائل شد. به تدریج بین آئین ((شین تو)) و مذهب ((ماهایانا)) یك نوع وحدت پدید آمد و سرانجام ((شین توى قدیم )) در مذهب ((ماهایانا)) هضم گردید. این انحلال دقیقا به خاطر فقدان فلسفه مدون و احكام لازم بود.
روحانیت مذهب شین تو؛
با گذشت زمان و ریشه دار شدن مذهب ماهایانا در كشور ژاپن ، قدرت روحانیون این مذهب به تدریج گسترش یافت و ابداعات و انحرافات زیادى توسط آنان رواج گرفت . روحانیون به خرید و فروش گناهان پرداختند و خرید و فروش عمر و افزایش آن از ابتكارات روحانیت شین تو یا ماهایاناى جدید گردید. پدران ژاپنى براى تقرب به درگاه خدایان ، پسران خود را به پیشوایان (روحانیون ) مى فروختند. این سنت از دیرباز در میان مردم ژاپن رایج بود و در اواخر قرن هفدهم ممنوع گردید. این كودكان در خدمت روحانیون ((ماهایانا)) لباس زنان را مى پوشیده و به زشت ترین كارها (لواط و...) واداشته مى شدند. و این آغاز انحطاط اخلاقى ژاپن بود. در سال 1549 میلادى كه مذهب ((كاتولیك )) در ژاپن راه یافت ، مورد استقبال بسیار قرار گرفت ، علت پذیرش مذهب كاتولیك ، اراده امپراطوران ژاپن بود كه بدان وسیله مى خواستند از نفوذ روحانیت ((ماهایانا)) كه در تمام مسائل كشور دخالت مى كردند، بكاهند.در سال 1852 میلادى امپراطوران ژاپن كه زیر نفوذ روحانیون ماهایانا قرار داشتند، از تبلیغ مذهب كاتولیك جلوگیرى كردند و آزار و شكنجه مسیحیان ژاپن آغاز گردید كه عده فراوانى از آنان كشته و یا اخراج شدند. مذهب ماهایانا پشتوانه خوبى براى بسط امپراطورى و تحكیم قدرت سیاسى امپراطوران بود؛ زیرا در این مذهب مقامى خدائى داشتند. ادغام دو مذهب ((ماهایانا)) و ((شینتو))، آئین ((شین تو)) را پدید آورد. این مذهب توسط امپراطوران ، مذهب رسمى ژاپن اعلام شد. با انحلال مذهب ماهایانا، روحانیون قدرت و نفوذ خود را از دست دادند. اما امروز مذهب ((ماهایانا)) دومین مذهب رسمى كشور است و در برخى شهرها و اكثر روستاهاى ژاپن رواج كامل دارد.(134)
((شین تو)) جدید؛ عقاید و احكام
تحول و تغییر در این مذهب از خدایان آغاز شد؛ یعنى انتقال اعتقاد از خدایان عرضى به خدایان طولى . از میان آن همه خداى طولى ، فقط سه خدا را برگزیده شدند: ((آمانو))، ((موناكانوسى ))، ((نوكامى )). این سه خدا بر دیگر خدایان اشرف و افضل شدند. تحول دیگر عقیده خاصى به ((بهشت و جهنم ))، اعمال خیر و شر، پاداش و كیفر و...بود. نیكوكاران زرد پوست پس از مرگ در بهشت مخصوص ژاپنى ها جاى مى گیرند و بدكاران در جهنم كه نوعى زیر زمین است ، بدون وسائل معیشت ، در آن معذب مى شوند. اصول عقاید و تعالیم اخلاقى مذهب ((شین تو))ى جدید عبارت است از: تقدیس ارواح نیاكان و ستایش آنها و ستایش و احترام امپراطور كه نوه خداى خورشید و نژاد آسمانى ژاپن است . همچنین ژاپنى ها موظف هستند كه تمام مردم جهان را زیر فرمان خود در آوردند، زیرا بر همه انسانها برترى و شرافت دارند.
كانون خانواده مقدس است و خانه خود یك معبد است :
پدر مى تواند فرزندانش را بفروشد و یا كیفر دهد و بكشد.
زنان باید در برابر شوهران هرزه و وحشى و پلید، با ملاطفت رفتار كنند و در همه حالات تابع شوهر باشند. دختران از ارث محروم اند. به دلیل وجود نظام پدر سالارى مردان حق داشتند زنان خود را به اماكن فساد بفروشند.
اوراد و اذكار: اوراد سحرآمیزى كه از اعصار گذشته باقى مانده .
تقدیم هدایا به خداى خدایان : هدایایى مثل برنج و میوه و ماهى . رقص ‍ توسط دختران در ضمن عبادات مذهبى با روش خاصى .
اساطیر و خرافات ؛
در آئین ((شین تو))، بیش از هر مذهبى دیگر خرافات وجود دارد: دریافت خوبى و بدى ها به وسیله سوزاندن استخوان گوزنها یا كاسه لاك پشت و مطالعه خطوط لاك لاك پشت . با این كار سرنوشت زندگى فرد در آینده روشن مى گردید. ضمنا اوقات سفر و ازدواج و... با همین مراسم روشن مى شد. از آنجا كه مردم ژاپن و پیروان این مذهب خود را از تبار خداوند مى دانند، معتقدند كه نیازى به دستورات و احكام معصل ندارند و براى انجام كارها از فطرت خود الهام مى گیرند. مركز مذهبى شین تو، شهر ((ایسه )) است كه شهر معابد نام دارد، چرا كه پر از معبد است . شهر دیگرى به نام ((نارا)) وضع مشابهى دارد. بتخانه ((هزار بودا)) در ژاپن معروف است و در آن مجسمه خدایان بى شمارى با اشكال گوناگون گردآورى شده است . البته در ژاپن بتخانه هاى بسیارى در شهرها و روستاها وجود دارد. در سال 1945 میلادى امپراطورپرستى در ژاپن ملغى شد؛ ولى هنوز مردم ساده لوح بر این باور هستند.(135) یكى از مراسم معروف مذهب شین تو، روش اخلاقى ((پوشیدو)) به معنى ((روش دلاوران )) است . این رویه یادگار قرون وسطى است كه به عنوان یك راه و رسم نظامى در ارتش راه یافت و به تدریج فراگیر شد؛ تا آنجا كه مذهب شین تو را تحت الشعاع قرار داد. ((مراسم پوشید و)) كه صرفا سرمشق رفتار و كردار سواران و دلاوران بود، در هشت عنوان خلاصه گردیده است :
1 وفادارى دلاوران و پهلوانان به بزرگان و بالادستان و سرانجام به امپراطور.
2 حق شناسى ؛ دلاور مردان باید به میهن و امپراطور حق شناس ‍ باشند.
3 شجاعت ؛ دلاور مرد باید در خدمت به امپراطور از ایثار و فداكارى دریغ نورزد.
4 عدالت ؛ دلاور مرد باید از مرز عدالت خارج نشود.
5 صداقت ؛ دلاور مرد نباید از روى ترس دروغ بگوید.
6 عزت نفس ؛ دلاور مرد باید قوى النفس ، مؤ دب و موقر باشد.
7 استقامت ؛ دلاور مرد باید صبور و شكیبا باشد.
8 آزادگى ؛ دلاور مرد باید مرگ عزت مند رابر زندگى ذلت بار ترجیح دهد.
9 عشق به علم و دانش .
10 مردم دوستى ؛ دلاور باید همیشه نیكخواه جامعه باشد.(136)
نقوذ مذاهب و ادیان بیگانه ؛
دین ، به مثابه آراء، عقاید انسان در تاریخ بشر هیچگاه در محدوده جغرافیایى و مرزهاى ملى و نژادى ، متوقف نشده و به دیگر سرزمینها نفوذ كرده است . و در ژاپن نیز این وضعیت وجود دارد: دین كنفوسیوس ، كه در چین پدیدار شد، در قرن اول میلادى به ژاپن راه یافت و مورد استقبال مردم قرار گرفت و تا قرن هفدهم میلادى نفوذ و گسترش یافت . دایره نفوذ این دین وارداتى در میان كشاورزان بود، اما اینك كتب مذهبى این آئین در سراسر ژاپن رایج است و بر فرهنگ آن دیار تاءثیر فراوانى كرده است . دین بودا دین وارداتى دیگرى است كه از كشور هند به ژاپن راه یافت و هم اكنون دین اكثر مردم ژاپن ، بودائى است و نقطه مقابل آئین شین تو مى باشد. دین شین تو خدایان بى شمارى را در محدوده عقاید خود قرار داده ؛ ولى دین بودا از نظر اصولى و بنیادى این عقیده را رد كرده و قبول ندارد. شین تو به بقاى دائمى پس از مرگ ، بدون مجازات گناهكاران و پاداش نیكوكاران ، معتقد است ، ولى بودا چنین باورى به تناسخ ندارد و كاملا مخالف آن است .
در قرن هفدهم میلادى بین این دو مذهب مغایر، اتحاد و ائتلافى برقرار شد. به این صورت كه خدایان بى شمار شین تو مظاهر بودا لقب گرفتند و بدین سان این دو دین به هم نزدیك شدند.
آئین بودا به پاره اى اعتقادات شین تو در داد و قبول كرد كه مردگان به مدت یكصد سال در نزد زندگان منزل دارند و بعد براى دریافت پاداش زندگى جدید آشكار مى گردند.(137)
معابد؛ معابد بودائى در ژاپن با چوب منقش و داراى كنده كاریهاى بسیار زیبائى است . زیباترین معابد بودائى در شهر توكیو و اطراف آن قرار دارد. قربانیان جنگ و شهیدان راه وطن در گورستانى مخصوص جاى ویژه اى دارند و اسامى آنان بر الواحى نوشته شده است .
بودائیان ، به موعظه و اندرزهاى اخلاقى ، تهذیب اخلاق و انجام مراسمى شبیه فرقه كاتولیك روى مى آورند.(138)
روحانیت ؛ روحانیون ژاپنى (بودا، شین تو و...) به قرائت متون مقدس ‍ مشغول مى شوند، آواز مى خوانند، زانو مى زنند، براى تشریفات مذهبى ناقوس نواخته مى شود، شمع روشن مى شود، كندر و عود و مشك مى سوزند، مؤ منین دعا مى كنند و حمایت بودا را طلب مى كنند.(139)
فرجام ؛
در طى قرون متمادى مردم ژاپن از میان ادیان و مذاهب گوناگون كه به آن دیار راه یافت ، هیچ یك را به طور كامل انتخاب نكردند و آنچه را قبول كردند، تركیبى بود از سنن باستانى مذهب ((شین تو)) و آئین ((بودا)) كه گاهى با مكتب اخلاقى دین ((كنفوسیوس )) در هم آمیخته مى شد. در سال 1868 میلادى كه قدرت واقعى كشور در اختیار فرزند رب النوع خورشید ((میكادو)) امپراطور ژاپن ، قرار گرفت . دین ((شین تو))ى باستانى دین رسمى كشور اعلان شد و تشكیلات بودائى از دولت جدا گردید. در عین حال اكثر مردم از هر دو دین (شین تو و بودا) پیروى مى كنند و از سال 660 ق . م تا امروز تحولات فراوانى بر اثر دگرگونیهاى اجتماعى آن كشور پدید آمده و هم اكنون ژاپن در زمینه صنعت و تكنولوژى جدید با كشورهاى بزرگ و پیش رفته جهان رقابت چشم گیرى دارد. این تحول حیرت انگیز و غیر قابل انتظار در كشورى كه مهد خرافات و اساطیر بوده و هست ، صرفا پس از آنكه به دكان رهبانان و كاهنان و روحانیان دغلكار و جاهل پرور ژاپن پایان داده شد و علم و عقل و آزادى علمى ، هنرى و...روى كار آمد، حاصل شد.
كتاب شناسى ؛
به فارسى : فلیسین شاله / تاریخ مختصر ادیان بزرگ جان ناس / تاریخ جامع ادیان . براى مقایسه و دریافت اندیشه كنفوسیوس . ن . ك : پاشائى / تاریخ فلسفه چین باستان دین بودا در ژاپن ؛ تعالم شایگان / ادیان و مكاتب فلسفى هند. 2 جلدى . 1356. تهران . امیركبیر.